Eigen raamexploitant voor sekswerkers op de Wallen: zelfbestuur?

Straks zelfbestuur op Oudezijds Achterburgwal?Al jaren probeert de gemeente Amsterdam misstanden op de Wallen aan te pakken. In de prostitutie. Gerelateerd aan drugs. De materie is complex, taai en duur. Veel is bereikt. En er is nog veel werk te doen. Deze week is een onderzoek aangekondigd naar een plan genaamd Eigen Raam. Doel is om prostituees te helpen een eigen ramen-exploitant op te zetten, zodat zij middels zelfbestuur zelfstandiger kunnen worden. Komende tijd wordt de haalbaarheid van het plan onderzocht.

Misstanden
De relatie tussen huidige commerciële raamexploitanten en de prostituees is niet altijd gelijkwaardig. Door de schaarste van ramen hebben de verhuurders van de werkruimtes veel macht. Te hoge huren. Ongewenste werktijden. Dit kan in misstanden resulteren bij de afhankelijk geworden prostituees.

Huurders zelfbestuur
Het plan zit als volgt in elkaar: NV Stadsgoed is een dochter van corporatie Stadsgenoot. Zij moet enkele panden op de Wallen met prostituee-vergunning verkopen. Iemand (in uiterste instantie de gemeente zelf) koopt die panden en verhuurt ze voor een redelijk / maatschappelijk aanvaardbaar tarief aan een op te richten exploitant. Een klassieke PropCo – OpCo combinatie dus. Juist bij de exploitant zit de vernieuwing. Het is de bedoeling dat prostituees daar (op termijn) zelf het heft in handen krijgen. Zelfbestuur. Zij kunnen zelf voorwaarden voor de verhuur en de inrichting van het pand etc. bepalen. Dit met als doel dat misstanden verdwijnen en zij beter hun werk kunnen doen. Hulpverlener HVO-Querido helpt hen hierbij in de startfase. De pandeigenaar houdt idealiter ook een oogje in het zeil.

Financiële uitdaging
Mij lijkt dat dit exploitatiemodel zeker kan bijdragen aan betere werkomstandigheden van sekswerkers. Zij zijn uitstekend in staat te bepalen hoe een raam adequaat verhuurd en ingericht kan worden. Veel zal afhangen van de huur die de eigenaar vraagt. In de jaren dat ik op de Wallen woonde, is mij nooit opgevallen dat er geld verspild werd aan de inrichting en het onderhoud van prostitutiepanden. Velen waren zelfs uitgesproken armoedig. Besparingen op dat gebied zullen de huur dus niet drukken. Lagere huren zullen eerder moeten komen uit lagere winsten voor de eigenaar. Dat is hier ook de bedoeling.

De OpCo moet zonder subsidie draaien. Of het gemeentelijke plan gerealiseerd kan worden, zal wel eens grotendeels af kunnen hangen van de prijs die de huidige eigenaar wil hebben voor de panden. Staat die in relatie tot de huur die de OpCo van de sekswerkers wil gaan betalen? De potentiële koper van het vastgoed zal vast verplicht worden de (plint van de) panden alleen aan OpCo te mogen verhuren. Zonder kennis van de verwachte huurinkomsten uit OpCo is het met zo’n verplichting moeilijk een prijs voor het vastgoed te bepalen. Tel hierbij op een gemeente die gebrand is dit project te laten slagen. Zonder subsidie dus. Een interessant onderhandelingstraject ligt in het verschiet!

Valkuilen
En dan komen daar nog allerhande juridische randvoorwaarden en complicaties bij. Een (schijnbaar) door de gemeente in het zadel geholpen goedkope concurrent: de huidige raamexploitanten en hun juristen zullen dit met gepaste interesse volgen. Staatssteun. Aanbestedingsregels. Correcte afweging belangen van derden (algemene beginselen van behoorlijk bestuur). Juristen op het stadhuis en de zuidas hebben het vast al grondig uitgezocht. Toch wordt het op eieren lopen.

Een ander obstakel. Een sluitend exploitatieplan opzetten, dat kan bijna iedereen. Een realistisch plan is een heel ander verhaal. Zo´n plan realiseren is een stuk pittiger. Langdurig succesvol exploiteren, dat is nog veel moeilijker. Maar ook hier: bij de juiste mindset en ondersteuning danwel kennis van de sekswerkers / exploitanten, zou het goed moeten kunnen werken. Het zal voor hen blijvend hard werken worden om de juiste focus te behouden en gedisciplineerd in het algemeen belang van de groep te blijven beslissen. Noemenswaardige ervaring met deze beroepsgroep heb ik niet. Zo die bestaat, de typische sekswerker lijkt mij niet direct vergelijkbaar met meer “traditionele zelfbestuurders” als een verzameling biologische boeren die (in een coöperatie) hun gezamenlijke distributie opzetten. Of buurtbewoners die samen zonnecellen op hun dak plakken. De dames zijn deels elkaars concurrent. Spannend of dit gaat en blijft werken. Dit soort complexe trajecten begeleiden is volgens mij niet de core business van HVO-Querido. We’ll see.

Vooral doen
Dit alles gezegd hebbend: ik vind het een prachtig plan. Zonde om niet te onderzoeken of het succesvol kan zijn. Begrijpelijk dat er veel (politieke) steun voor het zelfbestuur is. Als alles op de juiste wijze bij elkaar komt, moet het financieel, juridisch en organisatorisch in de praktijk ook te realiseren zijn. En dan maar hopen dat het de nieuwbakken exploitanten lukt om blijvend het gewenste maatschappelijke effect te realiseren: minder misstanden in de prostitutie.
(en als het aan mij ligt, dan gelijk door met de volgende stap: een gemeentelijke kweker van wiet om criminaliteit in die productieketen te verminderen).

____


Wil je voortaan gelijk mijn blogs ontvangen in je mailbox? Schrijf je dan hier in.